De belangrijkste wettelijke kwaliteitscategorieën zoals bepaald door de E.U. commissie zijn sinds 2004 als volgt:
- Extra olijfolie (Sp. = Aceite Virgen Extra) uit 1ste persing. De hoogste categorie. Dit betreft olijfolie koudgeperst met mechanische middelen uit het vruchtvlees van verse gezonde vruchten, die zowel wat betreft chemische samenstelling als smaakeigenschappen aan zeer strenge eisen moet voldoen. Helaas zijn alleen de chemische eisen controleerbaar, de smaakeisen (nog) niet. De natuurlijke zuurgraad mag de 0,8º niet te boven gaan (gehalte vrije vetzuren uitgedrukt in % oliezuur).
- Olijfolie (Sp. = Aceite Virgen) uit 1ste persing. Oók koudgeperste olijfolie, maar minder goed. Dat kan zijn omdat de vruchten niet zo vers en gezond waren of dat het gaat om overjarige olie. De natuurlijke zuurgraad mag tot 2º gaan.
- Olijfolie voor verlichting (Sp. = Aceite lampante). Weliswaar ooit koudgeperst, maar niet langer geschikt voor menselijk gebruik. Kan zijn door oxidatie (ranzige smaak) of door contaminatie (vervuild). De natuurlijke zuurgraad zit uiteraard boven de 2º.
- Geraffineerde olijfolie (Sp. = Aceite refinado). Deze olijfolie is niet koudgeperst, maar met behulp van hulpstoffen van chemische of biochemische werking gedistilleerd bij een hoge temperatuur (> 100 º C.) uit olijvenafval. Deze afval kan zijn de perskoek, die in de molen achterblijft na de koude persing, maar óók olijfolie voor verlichting of zelfs verzadigd filterzand (veel gebruikt door molens om extra olijfolie snel een helder aanzien te geven). Geraffineerde olijfolie wordt geassocieerd met de kankerverwekkende stof benzo(a)pireen. Dat komt door het gebruik van bepaalde chemische hulpstoffen (bv. de oplosmiddelen hexane of heptaan) tijdens het raffinage-proces. Ook gaan tijdens dit proces de medicinale eigenschappen van olijfolie (vitaminen en anti-oxidanten) practisch verloren. Pure (niet gemengde) geraffineerde olijfolie heeft geen enkele geur, smaak of kleur. De zuurgraad wordt in de raffinaderij kunstmatig op slechts 0,3 º gesteld of lager *.
* Deze kunstmatige lage zuurgraad is de reden waarom sinds kort de E.U. de vermelding van de zuurgraad op het etiket van een fles olijfolie maar helemaal verbood. Er ging nl. de suggestie vanuit, dat olijfolie met een zó lage zuurgraad gezonder zou zijn dan extra olijfolie.
N.B.: In de praktijk gebeurt het vaak dat fabrikanten catagoriën met elkaar mengen voor commerciële doeleinden. Zo wordt geraffineerde olijfolie vaak gemengd met bv. 15% koudgeperste extra olijfolie. Aanduidingen op het etiket van een fles olijfolie zoals zuiver, puur, licht, klassiek, delicaat, fijn of zacht zijn aan de fantasie van de fabrikant ontsproten en bieden helaas geen enkele wettelijke waarborg t.a.v. de kwaliteit. Het woordje "extra" vormt daarop de énige uitzondering.
|
